Η εφηβεία είναι μια περίοδος γεμάτη αλλαγές – σωματικές, συναισθηματικές και κοινωνικές. Όμως, για αρκετούς εφήβους, αυτή η φάση συνοδεύεται από έντονη θλίψη, απομόνωση και αίσθημα μοναξιάς. Όταν τα συναισθήματα αυτά παραμένουν για καιρό και επηρεάζουν την καθημερινότητα, τότε μπορεί να μιλάμε για κατάθλιψη.
Η κατάθλιψη στους εφήβους δεν είναι απλώς “κακή διάθεση” που θα περάσει. Είναι μια σοβαρή ψυχική κατάσταση που χρειάζεται προσοχή και στήριξη τόσο από τους ίδιους όσο και από την οικογένεια.
Γιατί είναι σημαντικό να ζητήσει βοήθεια ο έφηβος
Ο έφηβος που παλεύει με καταθλιπτικά συναισθήματα συχνά νιώθει ότι κανείς δεν τον καταλαβαίνει ή ότι δεν αξίζει να μιλήσει για όσα περνά. Αυτή η σιωπή, όμως, μπορεί να εντείνει την απομόνωση και να οδηγήσει σε ακόμα μεγαλύτερη ψυχική επιβάρυνση.
Η αναζήτηση βοήθειας – από γονείς, ειδικούς ψυχικής υγείας ή υποστηρικτικά πλαίσια – δίνει στον έφηβο τον χώρο να εκφράσει όσα νιώθει και να βρει τρόπους να τα διαχειριστεί. Μέσα από τη θεραπευτική παρέμβαση, ο έφηβος μπορεί να αναπτύξει δεξιότητες ανθεκτικότητας, να μάθει πώς να αντιμετωπίζει τις δύσκολες σκέψεις και να επανασυνδεθεί με τη χαρά της καθημερινότητας.
Ο ρόλος των γονέων στη διαδικασία
Οι γονείς έχουν κομβικό ρόλο στην πορεία του παιδιού. Χρειάζεται να παρατηρούν σημάδια όπως απόσυρση από φίλους, πτώση στη σχολική επίδοση, έντονη κόπωση ή αλλαγές στη συμπεριφορά. Η ευαισθητοποίηση και η έγκαιρη αναζήτηση βοήθειας μπορούν να αποτρέψουν την επιδείνωση της κατάστασης.
Όταν οι γονείς αναγνωρίζουν ότι το παιδί τους χρειάζεται στήριξη και απευθύνονται σε ειδικούς, δίνουν το μήνυμα ότι δεν υπάρχει ντροπή στο να ζητά κανείς βοήθεια. Αντίθετα, είναι πράξη δύναμης και αγάπης.
Ενσωμάτωση στο κοινωνικό σύνολο και προστασία από το bullying
Η κατάθλιψη συχνά συνδέεται με την κοινωνική απομόνωση. Ο έφηβος μπορεί να νιώθει “διαφορετικός” ή ανεπιθύμητος, κάτι που αυξάνει τον κίνδυνο να πέσει θύμα bullying. Το σχολείο και οι κοινωνικές ομάδες παίζουν καθοριστικό ρόλο στην ενίσχυση της αποδοχής και της συμμετοχής.
Η ένταξη σε δραστηριότητες, η δημιουργία υποστηρικτικού κύκλου φίλων και η ανοιχτή επικοινωνία με ενήλικες που εμπιστεύεται ο έφηβος, μπορούν να γίνουν ασπίδα απέναντι στη μοναξιά και τον εκφοβισμό. Παράλληλα, οι γονείς και οι εκπαιδευτικοί χρειάζεται να συνεργάζονται ώστε να δημιουργούν ασφαλή περιβάλλοντα που προάγουν τον σεβασμό και την ψυχική ευεξία.
Το μήνυμα προς έφηβους και γονείς
Η κατάθλιψη στην εφηβεία είναι μια πρόκληση που δεν πρέπει να αντιμετωπίζεται σιωπηλά. Όσο πιο νωρίς ζητηθεί βοήθεια, τόσο περισσότερες είναι οι πιθανότητες ο έφηβος να ανακάμψει και να χτίσει ένα υγιές μέλλον.
Η στήριξη από την οικογένεια, τους φίλους και τους ειδικούς μπορεί να κάνει τη διαφορά. Δεν υπάρχει αδυναμία στο να ζητάς βοήθεια – υπάρχει δύναμη.